Najnovije vesti
Početna » VESTI » APATIN » APATINSKA CRNA BOGORODICA
APATINSKA CRNA BOGORODICA

APATINSKA CRNA BOGORODICA

Među brojnim spomenicima materijalne kulturne baštine grada Apatina, posebno se izdvaja barokna statua Crne Bogorodice ili Crne Madone, izrađene od drveta. Donesena je  u jednom od talasa terezijanske kolonizacije sredinom 18. veka. Tvrdi se da je ova statua transportovana Dunavom, tada najznačajnijom i najfrekventnijom saobraćajnicom, na jednom od drvenih splavova („ulmske kutije“), od strane izvesne Magdalene Gerber.

Crna Bogorodica je prvobitno bila situirana na oltarnom kamenu u staroj apatinskoj crkvi Uznesenja Bogorodice (podignuta 1748. godine, a razgrađena pre  katastrofalne poplave, krajem 18. veka), da bi nakon izgradnje novog sakralnog  objekta (1798.), bila prenesena u njegovu unutrašnjost, i konačno, početkom 19. veka premeštena na desni bočni oltar, gde se i danas nalazi. Bogorodica je predstavljena u stojećem, kontraposto stavu, sa malim Hristom  u levoj i pozlaćenim skiptrom u desnoj ruci. I Bogorodica (u dugoj odeći obojenoj srebrnom i  pojasom naglašenim zlatnom bojom) i goli Hrist (blagosilja desnom rukom) na glavi imaju metalne, pozlaćene krune.  Neuobičajena  crna boja tela  je posledica njihovog modelovanja od egzotičnog drveta, ebanovine. Iako im je telo crno, njihova lica nemaju negroidne karakteristike, već su im facijalni detalji  izrađeni u skadu sa anatomijom lica predstavnika  bele rase.

Kao i druge Crne Madone (npr. Bogorodica od Kanfelarije na Tenerifima-Španija, Bogorodica iz Marije Bistrice-Hrvatska, itd.) i apatinska je prvobitno (u 18. veku) bila obučena u bogatu odeću, sa zvezdom u visini grudi, urađenom tehnikom veza, dok je mali Hrist u levoj ruci imao goluba srebne boje, koji je simbolizovao Svetog Duha.

Crnu boju Bogorodice neki eksperti (naročito egzegeti koji su bili stručnjaci za tumačenje Svetog pisma) pokušavaju da povežu sa stihom „Crna sam, ali lepa“ (Niger sum sed formosa),  iz biblijske Pesme nad pesmama, dok drugi smatraju da njena tamnoputost simbolizuje težak život običnog naroda (tamna boja je navodno bila posledica tela umazanog prašinom i prljavštinom).

Pored apatinske, evidentirane su i druge Crne Madone širom Evrope (Francuska, Italija, Nemačka, Belgija, itd.),  Azije (Filipini),  Severne i Južne Amerike-(USA, Brazil, Čile, Kosta Rika, itd.), u stojećem ili sedećem položaju (na Prestolu mudrosti), izrađene od drveta ili kamena. Postoje njihove predstave  i na ikonama, ali je umesto cele figure, naslikano samo poprsje.

Najdublju  zahvalnost prema Bogorodici za izlečenje, bolesnici ili članovi njihovih porodica, izražavali su putem  votivnih, tj. zavetnih pločica, koje su kao žrtveni dar obećane pre, a darovane nakon ispunjene želje (kult je bio vezan za mnogobrojne slučajeve čudotvornih i medicinski neobjašnjivih izlečenja koja su pripisivana apatinskoj Crnoj Madoni). Metalne pločice votivnog karaktera, bile su integralni segment  kulta koji je pratio Crnu Bogorodicu, od samog trenutka  njenog pojavljivanja i postavljanja na  najznačajnije i najsvetije tačke u enterijeru ovdašnjih crkvenih objekata. Naime, sa obe strane oltara u kojem je bila situirana njena statua,  postavljena je po jedna tabla, na čiju je površinu kačen  veliki broj pločica, različitih formi, a često i u obliku anatomskih detalja koji su bili bolesni. (noga, ruka, oko, šaka, itd.). Ovi zavetni darovi su najčešće bili izrađivani od srebra i predstavljali su produkte zlatarskih majstora. Na njihovoj površini bili su izgravirani prigodni tekstovi u kojima se manifestovala najiskrenija zahvalnost za  izlečenje, sa podacima o vrsti bolesti,  i imenom osobe koja ih daruje.

Kult Crne Bogorodice je bio najintenzivniji  tokom 18. i početkom 19. veka, da bi se u  kasnijem periodu definitivno prestalo  sa njegovim praktikovanjem.

Autor-Tomislav Šimunović

Autor: Radio Dunav

Radio Dunav Apatin 98.7 Mhz

Comments are closed.

Redakcija radio Dunava zadržava pravo da ukoliko ih proceni kao neumesne obriše komentare koji sadrže bilo kakvu pretnju, uvredu, nepristojan rečnik, govor mržnje, rasne i nacionalne uvrede, uvrede na račun autora teksta ili članova redakcije ili bilo kakav drugi nezakonit sadržaj.
Scroll To Top