Najnovije vesti
Početna » VESTI » APATIN » PRVA OSNOVNA ŠKOLA U APATINU 1750. GODINE- PRVI UČITELJ JOHAN ŠEFER
PRVA OSNOVNA ŠKOLA U APATINU 1750. GODINE- PRVI UČITELJ JOHAN ŠEFER

PRVA OSNOVNA ŠKOLA U APATINU 1750. GODINE- PRVI UČITELJ JOHAN ŠEFER

Osnovnoškolsko obrazovanje u Apatinu tokom 18.  i 19. veka

Već na početku komorske kolonizacije, preciznije 1750. godine, Apatin je dobio svoju prvu prosvetnu ustanovu, osnovnu Narodnu školu u kojoj je od iste godine, funkciju prvog prosvetnog radnika, vršio učitelj Johan Šefer (imao je godišnju platu od 20 guldena i dodatno dobijao još 45 merica mešovitog žita). Za potrebe Narodne škole sagrađena je zgrada od tvrdog materijala, u  glavnoj, Pivarskoj ulici,  a u okviru tadašnje urbane tačke Apatina, mesnog trga (preko puta crkve). U tom periodu školski program je pod strogom kontrolom crkvenih vlasti i imao je samo jedno odeljenje,  na nemačkom nastavnom  jeziku.

Na osnovu sačuvanih istorijskih podataka iz 1763. godine, saznajemo da je školu pohađao 171 učenik, a čiji se broj smanjivao tokom perioda intenzivnih poljoprivrednih radova na samo 30.

Pod uticajem racionalističkih ideja (Ratio Educationis) i težnje za opštim i kulturnim razvojem, u periodu 1774-1777. godina, došlo je do reforme školskog sistema i nastave, tako da škola potpada pod jači uticaj opštinskih vlasti, koje preuzimaju njeno finansiranje. Nastavnim programom bili su obuhvaćeni-veronauka, čitanje, pisanje i račun. Na osnovu matičnih školskih knjiga iz 1779. godine, može se konstatovati da se nastava odvijala samo tokom zimskog perioda (od 1. decembra, do oko polovine aprila), dok je raspust  trajao sedam i po meseci.

U analima osnovne Narodne škole ostao je zabeležen podatak da je ova prosvetna ustanova, 1799. godine, imala dva odelj enja i dva učitelja.

Zanimljiva je činjenica, da su tadašnji učitelji sticali kvalifikaciju neophodnu za obavljane prosvetne delatnosti,  slušanjem nastave kod nekog gradskog učitelja u trajanju od nekoliko meseci.

U prvoj polovini 19. veka, a naročito za vreme trajanja krunske provincije Srpske Vojvodine i Tamiškog Banata, preduzeto je niz organizacionih mera za kvalitativno poboljšanje školskog sistema, kao i za popravljanje materijalnog položaja učitelja. Tada se u Apatinu nastava odvijala u 5 odelenja (dečaci i devojčice prate nastavu odvojeno) sa 5 učitelja, a kao posledica opsežnih školskih reformi, nastavno osoblje je moralo završiti dvogodišnji učiteljski tečaj u Vršcu. Obavezno školovanje u osnovnim školama, za decu uzrasta od 6 do 12 godina, uvedeno je 1868. godine. Apatinski Mesni školski odbor je osnovan 1871. godine, tako da od tada  preuzima nadzor nad ovdašnjim školstvom. U periodu 1871-1887. godina, podignuta su dva nova školska objekta u centru i dva na periferiji Apatina.

Poslednja školska zgrada, građena 1790-1795. godine, koja se nalazila u ulici Dimitrija Tucovića (tadašnja ulica Sreskog načelnika-Stuhlrichter gasse) srušena je, sa okolnim školskim objektima, početkom 1980-ih, a na njenom mestu podignuta je sportska hala OŠ “Žarko Zrenjanin”.

Tokom ovog perioda, kao uobičajen pedagoškii metod, praktikovano je fizičko kažnjavanje učenika. Ovakva praksa bila je i od strane prosvetnih vlasti, učiteljskog  kadra, kao i roditelja, opšteprihvaćena i odobrena. Fizičko kažnjavanje se svodilo na udaranje prutom po dlanovima ili zadnjici, šamaranje, povlačenje za uši, čupanje za kosu i klečanje na kukuruznom zrnevlju u ćošku učionice. Takođe, postojala je i „magareća“ klupa, izdvojena od ostalih, u  zadnjem delu učionice  u kojoj bi za kaznu, određeno vreme sedeo neposlušni učenik. „Magareća“ klupa iz tog perioda, razlikovala se i po svojoj konstrukciji od ostalih klupa u prostoriji, pošto je bila napravljena za samo jednog učenika.

Piše-Tomislav Šimunović

Autor: Radio Dunav

Radio Dunav Apatin 98.7 Mhz

Postavi komentar

Your email address will not be published.

Redakcija radio Dunava zadržava pravo da ukoliko ih proceni kao neumesne obriše komentare koji sadrže bilo kakvu pretnju, uvredu, nepristojan rečnik, govor mržnje, rasne i nacionalne uvrede, uvrede na račun autora teksta ili članova redakcije ili bilo kakav drugi nezakonit sadržaj.
Scroll To Top