Najnovije vesti
Početna » VESTI » APATIN » APATINSKA GORNJA ŠUMA RAZBOJNIKA
APATINSKA GORNJA ŠUMA RAZBOJNIKA

APATINSKA GORNJA ŠUMA RAZBOJNIKA

U turbulentnom vremenu, kakvo predstavlja početak 18. veka, kada  granice sa Turskom imperijom nisu bile trajno definisane, a na područje Bačke permanentno  pristiže brojno izbeglo stanovništvo sa teritorija zahvaćenim ratnim dejstvima, pojavljuju se osobe koje koriste ovu nesređenu sitaciju i odaju se razbojništvu. Na meti njihovih pljačkaških pohoda nisu bili samo usamljeni pojedinci, grupe ljudi, usamljeni i nezaštićeni objekti, nego i čitava sela, a naročito izdvojena verska zdanja (manastiri, čije su riznice pune predmeta od dragocenih materijala i vrhunske umetničke izrade).

Ovakvo stanje se reflektuje i na područje oko današnjeg Apatina, tako da je opasnost od razbojničkih prepada tokom 18. veka bila konstantna. Koliko je ova pojava bila prisutna, najilustrativnije nam govori,  sve do 1940-ih godina korišćeni naziv za jedan deo apatinskog atara-Gornja šuma razbojnika (nem. Oberer Rauberwald). Naziv za ovaj lokalitet se sreće i u zvaničnim dokumentima, pisanim krajem 18. veka, zajedno sa još nekim    toponimima ovog područja. Lokalitet, odnosno Gornja šuma razbojnika, zahvatao je veće područje i prostirao se na iznad i ispod puta prema županijskom središtu Somboru, koji predstavlja najfrekventniju kopnenu komunikaciju. Ovaj teren  je, u tom momentu, idealna lokacija gde su razbojnici mogli najbezbednije da pljačkaju putnike, i na najsigurniji način da umaknu vojnim patrolama (gusta i skoro neprohodna šuma, brojne i opasne močvare). Na ovom području su se nalazile i napuštene ruševine nekadašnje benediktinske opatije podignute u srednjem veku, koje su služile kao idealno okupljalište i  privremeno boravište za razbojničke družine. O tome je svedočio i jedan demobilisani vojnik konjičkog puka, u pisanoj izjavi iz 1823. godine, a čija je regimenta patrolirala duž Dunava, na relaciji Batina-Petreš. U trenutku davanja izjave imao je 104 godine, i njegova sećanja se odnose na situaciju oko Apatina iz polovine 18. veka.

  Na osnovu sačuvane arhivske građe, može se zaključiti da je sastav ovih razbojničkih družina bio multinacionalan i multikonfesionalan, i da je glavni element za primanje u njihove redove bila sposobnost da se što efikasnije i beskrupuloznije izvede planirana pljačka. Razbojničke družine koje su operisale na ovom području bile su izuzetno mobilne, što je u velikoj meri otežavalo poteru za njima, a postojao je i čitav niz njihovih jataka i doušnika koji su ih skrivali ili na vreme obaveštavali o trenutnoj poziciji progonitelja i njihovim eventualnim akcijama u perspektivi. Ove razbojničke družine u pojedinim momentima su, u svom sastavu, imale izuzetno velik broj članova, pa su mogle da planiraju i efikasno realizuju i akcije velikog obima.  Tako su u jednom momentu napali naseljeno mesto Monoštor, brojne stanovnike i javne objekte opljačkali, a prilikom povlačenja zapalili su i veći broj kuća. Takođe, napali su i pravoslavni manastir Bođani kod Bača, i prilikom pljačke ubili dva monaha koja su zatekli tamo. Pored svih povoljnih elemenata za uspešno bavljenje razbojništvom, administrativne vlasti u saradnji sa vojnim formacijama, permanentno su preduzimale akcije u cilju potpunog uništavanja najozloglašenijih bandi ili makar u određenoj meri smanjivanja nivoa kriminalnih aktivnosti na terenu.

Kazne za razbojničku deltnost su bile drastične i podrazumevale su isključivo smrtne presude koje su u nekim slučajevima uključivale i javno mučenje pre konačne egzekucije. Tela razbojnika ostavljana su obešena i unakažena na prometnim javnim mestima,  kao najefikasnija opomena svima koji bi se usudili da krenu njihovim putem. Naziv Gornja, šuma razbojnika, u svakodnevnoj komunikaciji nije preživeo do danas, tako da je poznat samo uskom broju ljudi koji se bave istorijom lokalne sredine.

Autor-Tomislav Šimunović

Autor: Radio Dunav

Radio Dunav Apatin 98.7 Mhz

Comments are closed.

Redakcija radio Dunava zadržava pravo da ukoliko ih proceni kao neumesne obriše komentare koji sadrže bilo kakvu pretnju, uvredu, nepristojan rečnik, govor mržnje, rasne i nacionalne uvrede, uvrede na račun autora teksta ili članova redakcije ili bilo kakav drugi nezakonit sadržaj.
Scroll To Top